ABD Başkanı Donald Trump, küresel dizel arzındaki sıkıntı nedeniyle ABD'nin dizel ihracatına yasak getirmeyi ciddi şekilde değerlendirdiklerini söyledi. Washington yönetimi, Avrupa ülkelerinden mevcut yakıt rezervlerini serbest bırakmalarını ve tedarik sıkıntılarını gidermek için ek kaynakları devreye almalarını istedi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Avrupalı ortakların mevcut taahhütler kapsamındaki teslimatları hızlandırması ve devam eden aksaklıkları gidermek için ek kaynakları derhal hazır hale getirmesi gerektiğini belirtti.

ABD'nin olası ihracat yasağı İngiltere ve Avrupa'daki ortakları harekete geçirirken, uzmanlar sevkiyatların durdurulmasının diğer ülkelerde yakıt fiyatlarını daha da artırabileceği uyarısında bulundu.

Trump'tan ihracat yasağı sinyali

Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada dizel ihracatına yasak getirilmesini çok ciddi şekilde değerlendirdiklerini ifade etti.

Bessent ise ABD'li çiftçi, kamyoncu ve işletmelerin yakıt krizinin yükünü tek başına taşımaması gerektiğini savundu.

İran'daki savaş nedeniyle artan maliyetler ve kasım ayında yapılacak ara seçimler öncesinde dizel fiyatlarının seçmenlerin öncelikli gündem maddelerinden biri olması, Washington'daki endişeleri artırdı.

İngiltere de olası bir ihracat yasağı karşısında perşembe günü Avrupalı ortaklarıyla dizel rezervlerinin serbest bırakılması ihtimalini görüştü.

ABD, dünya piyasalarına günlük 1,2 ila 1,5 milyon varil dizel ihraç eden önemli bir tedarikçi konumunda bulunuyor.

İngiltere'de akaryakıt fiyatları rekor seviyede

İngiltere'de dizel fiyatları rekor seviyelere yükseldi. Sürücü kuruluşu RAC verilerine göre dizel fiyatları litre başına 200 peninin hemen altında seyrediyor.

İngiltere Enerji Bakanı Martin McCluskey, olası ihracat yasağını görüşmek üzere perşembe günü Avrupalı mevkidaşlarıyla bir araya geldi.

İngiltere hükümeti ise farklı kaynaklara dayanan ve dayanıklı bir tedarik zincirine sahip olduklarını belirterek, uluslararası ortaklar ve yakıt sektörüyle temasların sürdüğünü açıkladı. Hükümet, fiyatların yükselmesinin beklendiğini ancak dizel kıtlığı konusunda endişe bulunmadığını bildirdi.

Avrupa Komisyonu da ABD yönetimiyle üst düzey temaslar dahil olmak üzere dizel arzına ilişkin yoğun görüşmeler yürütüldüğünü açıkladı.

Küresel piyasalarda yakıt baskısı

Küresel benzin ve dizel fiyatları, şubat ayında İran'da başlayan savaşın ardından yükselişe geçti. Dünyanın petrol ve doğal gazının yaklaşık beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı'nın kapanması, petrol ürünlerinin fiyatlarını artırdı.

Önemli bir dizel tedarikçisi olan Rusya'nın ihracat yasağı da fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı.

Trump, ABD'nin ilave dizel stoklarını iç piyasada tutmasının pompa fiyatlarını düşürebileceğini ve kasım ayındaki ara seçimler öncesinde sürücüler, kamyoncular ve işletmeler için rahatlama sağlayabileceğini savundu.

Argus Media Başekonomisti David Fyfe ise ABD arzının küresel piyasadan çekilmesinin uluslararası fiyatlarda sert yükselişe yol açabileceğini belirtti.

Dizelin benzinli yakıta kıyasla daha zor rafine edildiği ve nakliye ile tarım sektörlerinde yaygın kullanıldığı için talebin azaltılmasının daha güç olduğu ifade ediliyor.

İngiltere de dizel ihtiyacında ithalata bağımlı durumda bulunuyor. Ülkedeki dört rafineri benzin talebini karşılayacak seviyede üretim yaparken, dizel ihtiyacını karşılamaya yetmiyor.

Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre, haziran sonu itibarıyla İngiltere yollarında 15,1 milyon dizel araç bulunuyor. Bu sayı bir önceki yıl 15,7 milyondu. Dizel otomobil sayısı ise 10,4 milyondan 9,8 milyona geriledi.