Japonya’da son dönemde artan ayı saldırıları, insanlarla vahşi hayvanlar arasındaki çatışmayı yeniden gündeme taşıdı. Nisan 2025 ile Mart 2026 arasındaki dönemde ayı saldırıları nedeniyle 13 kişi hayatını kaybederken, 220’den fazla kişi yaralandı.

Sonbahar aylarının yaklaşmasıyla birlikte ayıların yiyecek arayışlarının yoğunlaşması beklenirken, yetkililer olası saldırılara karşı önlemleri artırdı.

Uzmanlar, ayıların yerleşim alanlarına daha sık yaklaşmasında kırsal nüfusun azalması, tarım arazilerinin terk edilmesi, avcı sayısındaki düşüş ve iklim değişikliği gibi birçok faktörün etkili olduğunu belirtiyor.

Japonya’da 2025 yılında yaklaşık 50 bin ayı gözlemlenirken, ülkedeki toplam ayı popülasyonunun 57 binden fazla olduğu tahmin ediliyor. Japonya’da Hokkaido boz ayısı ve Asya kara ayısı olmak üzere iki yerli ayı türü bulunuyor.

Yapay zeka ayıları kameradan tespit ediyor

Japonya, ayıların yerleşim yerlerine girmesini önlemek amacıyla yapay zeka teknolojisinden de yararlanmaya başladı.

Gunma, Toyama ve Ishikawa gibi ayı karşılaşmalarının sık yaşandığı bölgelerde ormanlık alanlara hareket algılayıcı kameralar yerleştirildi. Kameraların yakaladığı görüntüler yapay zeka tarafından analiz edilerek ayıların tespit edilmesi halinde yerel yetkililere anlık bildirim gönderiliyor.

Bu sistem sayesinde ekiplerin olaylara daha hızlı müdahale etmesi ve ayıların yerleşim alanlarına ulaşmadan önce takip edilmesi amaçlanıyor.

Dronlar 10 dakikada havalanıyor

Japonya’nın kuzeyindeki Hokkaido’da ise dron teknolojisi kullanılmaya başlandı.

Shintotsukawa kentinde kurulan özel drone istasyonu, ayı ihbarının ardından yaklaşık 10 dakika içinde havalanarak hayvanın bulunduğu bölgeyi takip edebiliyor.

Uzmanlar, dronların ayıların hareketlerinin izlenmesi ve yerleşim alanlarından uzaklaştırılmasında etkili olabileceğini belirtiyor. ABD’nin Montana eyaletinde gerçekleştirilen küçük çaplı bir araştırmada da dronların ayıları insan yerleşimlerinden uzaklaştırmada yüzde 91 oranında başarılı olduğu tespit edilmişti.

Ayıları korkutmak için robot kurt kullanılıyor

Japonya’daki en sıra dışı yöntemlerden biri ise “Monster Wolf” adlı robot kurt.

Güneş enerjisiyle çalışan robot, nesli tükenmiş Japon kurdunun ulumasını taklit ediyor. Hareket eden başı ve ses sistemiyle ayıları korkutarak bölgeden uzaklaştırmayı amaçlayan robot, yaklaşık 4 bin dolara satılıyor.

Başlangıçta tarım arazilerini ayılardan korumak amacıyla geliştirilen robotun satışlarında, ayıların kent merkezlerinde daha sık görülmeye başlamasının ardından artış yaşandı.

Üretici şirket ayrıca doğa yürüyüşü yapanlar ve kampçılar için taşınabilir bir “Monster Wolf Mini” modeli geliştirmeye hazırlanıyor. Yeni modelin 2026 yılının sonlarında test edilmesi planlanıyor.

Japonya ayı politikasını da değiştiriyor

Japon hükümeti, ayıların oluşturduğu tehdide karşı yalnızca teknolojik çözümlere değil, yeni politikalara da yöneliyor.

2026 tarihli çevre raporunda ayılar kamu güvenliği açısından ciddi bir tehdit olarak tanımlanırken, ayı avcılığına ilişkin bazı kurallar da gevşetildi. Hükümetin planında, belirli bölgelerde ayı popülasyonunun 2030 yılına kadar mevcut seviyenin yüzde 62 ila 67’sine düşürülmesi hedefleniyor.

Buna karşın uzmanlar, nüfus kontrolünün yanı sıra öldürücü olmayan yöntemlerin yaygınlaştırılması gerektiğini savunuyor.

Ayı köpekleri de sahada görev yapıyor

Teknolojik sistemlerin yanı sıra Japonya’da eğitimli köpeklerden de yararlanılıyor.

Nagano merkezli Picchio Wildlife Research Center, ayıları yerleşim alanlarından uzaklaştırmak için Finlandiya kökenli Karelian ayı köpeklerini kullanıyor. Köpekler ayıların izini sürerek havlıyor ve hayvanların insan yerleşimlerinden uzaklaşmasını sağlıyor.

Uzmanlara göre bu yöntemin uygulandığı bölgelerde ayılarla yaşanan olayların sayısı son dönemde önemli ölçüde geriledi.

Amaç ayıları öldürmeden uzaklaştırmak

Japonya, artan ayı-insan çatışmasına karşı yapay zeka, dron, robot ve eğitimli köpekleri aynı mücadelede bir araya getiriyor.

Yetkililer ve uzmanlar, insanların güvenliğini sağlarken mümkün olduğunca ayıları öldürmeden yerleşim alanlarından uzak tutmayı hedefliyor. Ülkede özellikle sonbahar döneminde ayı hareketliliğinin artması beklenirken, teknoloji destekli erken uyarı ve takip sistemlerinin önemi de giderek artıyor.