Ukrayna'nın Rusya'daki Wildberries'e ait dört depoya düzenlediği saldırılar, savaşın lojistik boyutunu yeniden gündeme taşıdı. Moskova yakınlarındaki Elektrostal ve Tambov'daki tesisler 18 Temmuz'da, Krasnodar ve Nevinnomıssk'taki depolar ise 22 Temmuz'da hedef alındı.

Saldırılarda en az 9 kişi yaşamını yitirirken, 60'tan fazla kişi yaralandı. Wildberries yönetimi, saldırıların ardından çalışanların tahliye edildiğini ve siparişlerin alternatif lojistik merkezlerine yönlendirildiğini açıkladı.

Kiev: Depolarda çift kullanımlı ürünler bulunuyordu

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, saldırıya uğrayan tesislerde yaptırım kapsamındaki insansız hava aracı parçaları ile navigasyon ekipmanlarının bulunduğunu öne sürdü. Kiev yönetimi ayrıca elektronik ve optik sistemler gibi çift kullanımlı ürünlerin büyük e-ticaret platformlarının dağıtım ağlarından geçirildiğini savundu.

Ancak Ukrayna tarafı, saldırıya uğrayan dört tesiste hangi askeri veya çift kullanımlı ürünlerin bulunduğuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşmadı.

Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov ise depoların askeri tedarik amacıyla kullanıldığı iddiasını reddetti. Peskov, saldırıların Wildberries ile platform üzerinden faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmelere zarar verdiğini belirtti.

Yüz binlerce metrekarelik depo kapasitesi etkilendi

Saldırılarda hasar gören dört tesisin toplam büyüklüğünün 566 bin ila 628 bin metrekare arasında olduğu hesaplanıyor. Bu kapasitenin, Wildberries'in Rusya genelindeki toplam depo alanının yaklaşık yüzde 12 ila 14'üne denk geldiği belirtiliyor.

Özellikle Moskova çevresine hizmet veren Elektrostal tesisinin zarar görmesi, başkent bölgesindeki ürün ayrıştırma ve teslimat süreçleri açısından önem taşıyor. Krasnodar ve Nevinnomıssk depolarının hedef alınması ise Rusya'nın güneyi, Karadeniz kıyıları ve Kuzey Kafkasya'ya yönelik dağıtım ağında baskı oluşturdu.

Şirketin 200'den fazla lojistik tesisten oluşan geniş ağı sayesinde siparişlerin diğer merkezlere aktarılabildiği ve saldırıların ülke genelinde kapsamlı bir tedarik krizine yol açmadığı ifade ediliyor.

Milyarlarca rublelik zarar gündemde

Saldırıların ekonomik faturasının da ağır olması bekleniyor. Wildberries'in tesis, ekipman, stok ve faaliyet kaybından kaynaklanan toplam zararını henüz açıklamadığı belirtilirken, Rus basınındaki tahminlerde kaybın 100 milyar ila 150 milyar rubleye ulaşabileceği öne sürülüyor.

Hasar gören binaların ne kadarının kullanılamaz hale geldiği, stokların ne ölçüde zarar gördüğü ve sigorta kapsamının ne olduğu henüz netleşmiş değil. Bu nedenle nihai zararın boyutu şimdilik belirsizliğini koruyor.

Savaşın yükü küçük işletmelere de yansıyabilir

Wildberries'in çok sayıda bağımsız satıcıyı tüketicilerle buluşturan pazar yeri modeli, saldırıların ekonomik etkisini daha geniş bir kesime yayabilir. Depolardaki stok kayıplarının önemli bölümünün küçük ve orta ölçekli işletmeleri etkilemesi bekleniyor.

Şirketin saldırı ve benzeri olayları "mücbir sebep" kapsamında değerlendiren sözleşme değişikliği de tartışma konusu oldu. Wildberries, doğrudan tazminat yerine lojistik destek, kredi ötelemesi ve ürünlerin alternatif depolara aktarılması gibi yöntemler üzerinde çalışıyor.

Lojistik altyapı savaşın yeni hedeflerinden biri

Ukrayna ve Rusya, savaş boyunca enerji tesisleri, sanayi kuruluşları, ulaşım hatları ve lojistik merkezlerine yönelik saldırılar düzenledi. Taraflar, operasyonların karşı tarafın askeri kapasitesini ve ikmal imkanlarını zayıflatmayı amaçladığını savunuyor.

Wildberries depolarına yönelik saldırılar ise savaşın ticari lojistik ağlarını da doğrudan etkileyebilecek yeni bir boyuta taşındığı yorumlarına neden oldu. Uzmanlara göre lojistik merkezlerin hedef alınması, tedarik zincirlerini aksatmanın yanı sıra sigorta, güvenlik, depolama ve taşımacılık maliyetlerini de artırabilir.