Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’ni ziyaret ederek restorasyon çalışmalarında gelinen son duruma ilişkin bilgi verdi.

Ersoy, kültürel mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılması amacıyla yürütülen arkeoloji, restorasyon, ihya ve inşa çalışmalarının sürdüğünü belirterek, Ayasofya’nın bu çalışmaların en önemli örneklerinden biri olduğunu söyledi.

Dört etaptan üçü tamamlandı

Ayasofya için kapsamlı ve bütüncül rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin hazırlandığını belirten Ersoy, yapısal analizler sonucunda ana kubbe ve yarım kubbeler için güçlendirme projelerinin oluşturulduğunu ve Koruma Kurulu’nun onayının ardından uygulamaların başladığını ifade etti.

İlk etap kapsamında güney cephe bahçesinde bulunan III. Mehmet, II. Selim, III. Murat ve Şehzadeler Türbesi’ndeki restorasyon çalışmalarının tamamlandığını belirten Ersoy, türbelerin kubbe kurşunlarının yenilendiğini, ahşap ve pencere elemanlarında bakım ve konservasyon çalışmalarının yapıldığını kaydetti.

Muvakkithane ve sıbyan mektebinin de restore edildiğini belirten Ersoy, caminin güneybatı köşesindeki duvar dibi abdest alma bölümünün yeniden kullanıma açıldığını söyledi.

Minare deprem etkilerine karşı güçlendiriliyor

Restorasyonun devam eden ikinci etabında kuzey, güney ve doğu cephelerinde çalışmaların sürdüğünü belirten Ersoy, kuzeydoğu minaresindeki statik güçlendirme çalışmalarının da yürütüldüğünü ifade etti.

Statik analizler sonucunda minarenin belirli bir kota kadar kontrollü şekilde sökülmesine karar verildiğini aktaran Ersoy, bakır alemden gövde bölümüne kadar bazı taşların ve bunlara bağlı basamakların titizlikle söküldüğünü söyledi.

Minarenin deprem etkileri karşısındaki yapısal performansını artırmak amacıyla paslanmaz çelik plakalar ve rod sistemlerinin uygulandığını belirten Ersoy, kuzeydoğu ve güneydoğu merdiven kulelerinde de güçlendirme çalışmalarına başlandığını kaydetti.

Ana kubbede güçlendirme dış yüzeyden yapılacak

Ana kubbe ve yarım kubbelerde güçlendirme çalışmalarının bütüncül şekilde yürütüleceğini belirten Ersoy, iç yüzeylerin mozaiklerle kaplı olması nedeniyle uygulamaların kubbenin dış yüzeyinden gerçekleştirileceğini söyledi.

Çalışmalar kapsamında kurşun kaplamaların sökülmesinin zorunlu olduğunu ifade eden Ersoy, kubbenin hava şartlarından korunması ve mozaiklerin zarar görmemesi için yüzeyin geçici olarak kapatıldığını belirtti.

Ana kubbenin branda ile kapatıldığını aktaran Ersoy, iç yüzeydeki mozaiklerin konservasyon, restorasyon ve güçlendirme çalışmalarının güvenli şekilde yapılabilmesi için platform ve iskele sistemlerinin kurulduğunu açıkladı.

İbadet ve restorasyon birlikte yürütülüyor

Restorasyon çalışmaları ile ibadet faaliyetlerinin eş zamanlı sürdürülebilmesi amacıyla dört ana kolon üzerine oturan çelik platform sisteminin kurulumunun tamamlandığını belirten Ersoy, buna bağlı çalışmaların da gerçekleştirildiğini söyledi.

Ana kubbenin iç yüzeyindeki mozaiklerin mevcut durumunun belgelenmesi için lazer tarama ve fotogrametri çalışmalarının yapıldığını ifade eden Ersoy, elde edilen verilerle yapının farklı dönemlerde geçirdiği onarımların tespit edildiğini kaydetti.

Yapılan tüm müdahalelerin fotografik olarak kayıt altına alındığını belirten Ersoy, yapı izleme sisteminin de kurulduğunu ve veri aktarımı ile raporlama sürecinin başladığını bildirdi.

Galeri katı ziyarete hazırlandı

Üçüncü etap kapsamında galeri katının ziyarete açılmasına yönelik çalışmaların tamamlandığını belirten Ersoy, ziyaretçi güzergahının düzenlendiğini ve genel temizlik ile konservasyon çalışmalarının gerçekleştirildiğini söyledi.

Giriş ve iniş rampaları, geçici giriş tüneli ve bilet gişelerinin yapıldığını aktaran Ersoy, X-Ray ve turnike sistemlerinin de kurulduğunu belirtti.

Galeri katındaki mermer ve ahşap yüzeylerde temizlik ve lokal konservasyon çalışmalarının yanı sıra sıva, derz ve sağlamlaştırma uygulamalarının tamamlandığını ifade etti.

Ayasofya’nın altında da çalışmalar devam ediyor

Ayasofya’daki restorasyon çalışmalarının yer altında da sürdüğünü belirten Ersoy, Mekân 1 ve Mekân 2 kazıları ile kuzey avludaki hipoje bölümü ve tünellerde kazı ve belgeleme çalışmalarının başlatıldığını söyledi.

Ayasofya Camii Yeraltı Tünelleri Temizlik Bakım Onarım İşi kapsamında Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölgelerinde yürütülen temizlik çalışmalarının büyük bölümünün tamamlandığını belirten Ersoy, tünellerde yapısal güçlendirme ve onarım çalışmalarının da sürdüğünü aktardı.

“Fatih’in emanetini tarihinin en kapsamlı restorasyonuna aldık”

Ayasofya’daki dört etaplık restorasyon uygulamasının üç etabının tamamlandığını belirten Ersoy, ikinci etapta minare, kubbe ve mozaikler başta olmak üzere kapsamlı çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Çalışmaların ana kubbe, yarım ve çeyrek kubbeler, minareler, mermer, sıva, kalemişi, mozaik, ahşap ve diğer özgün unsurların yanı sıra farklı bölümleri kapsadığını belirten Ersoy, restorasyonun uzman ekipler tarafından titizlikle yürütüldüğünü söyledi.

Ersoy, “Fatih’in emanetini tarihinin en kapsamlı restorasyonuna aldık ve Allah’ın izniyle bu eşsiz yapıyı minarelerinde ezan, salonlarında Kur’an yankılanan eşsiz bir camii ve insanlığı çatısı altında buluşturan ortak bir miras olarak gelecek nice nesillerimize ulaştıracağız” dedi